Terugblik op StayTuned Orgeldag in Breda (zaterdag 17 febr.2024)

In een vroeg, moeizaam doorbrekend lentezonnetje verzamelen zich rond 10 uur acht tieners met hun ouders bij de prachtige Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk in Breda. Een opvallend gebouw in de stijl van de ‘Brabantse gotiek’, en met een rijke geschiedenis. Zo liggen de voorvaderen van onze koninklijke familie er begraven. Maar dat is niet waar we voor komen. De echte reden van ons bezoek hangt inmiddels al 45 jaar lang onder de bijna 100 meter hoge toren, aan de westzijde van de kerk. 
Deze achtste StayTuned-dag staat in het teken van twee orgels. We zijn te gast in deze Grote Kerk, waar in 1969 een orgel is gebouwd met veel onderdelen uit vorige eeuwen. De orgelkas is helemaal geschilderd in de kleuren van het huis Nassau: blauw en goud. En, hoewel een restauratie erg nodig is: zoals het eruit ziet, klinkt het ook! ​
Het tweede orgel van deze dag is wat bescheidener, maar minstens net zo fraai. Het staat in de intieme Waalse Kerk. Bijzonder aan dit instrument is vooral dat het staat gestemd in de zogenaamde middentoonstemming. Dat betekent dat je, als je je oren goed open zet, steeds opnieuw verrast wordt. Meestal omdat samenklanken prachtig zuiver klinken, soms omdat ze krakend vals lijken. 
De tieners en hun aanhang komen, samen met Jeroen en Peter en fotograaf Albert, bij van hun reis naar Breda met een kop koffie en een smakelijke versnapering, waarna Aart Bergwerff, de vaste organist van de kerk, het grote Flentrop-orgel demonstreert. Hij vertelt over de rijke geschiedenis en laat veel registercombinaties horen. Dat smaakt naar meer! 
Rond 11 uur zwaaien we de ouders uit en gaan we aan de slag. De groep splitst en de helft wandelt met Peter en Henco de Berg naar de Waalse Kerk. Henco is al ruim 20 jaar organist van deze kerk. Hij is vooral bekend als improvisator en geeft de tieners allerlei tips en tricks. 
Met drie belangrijke hulpmiddelen: allereerst een metronoom. In de maat spelen blijkt een hele kunst! De andere hulpmiddelen zijn twee soepele schoenen mét hak, die heel geschikt zijn voor pedaalspel. Dat is wat anders dan de Nikes waar de meeste tieners op rondlopen - of de sokken waar sommigen op spelen. En waar je die orgelschoenen koopt? Gewoon, bij een danswinkel...
In de tussentijd bespeelt de andere groep de vier klavieren en het pedaal in de Grote Kerk. Ook hier wordt geïmproviseerd, maar ook werken van Bach tot Hoeve en van De Mes tot John Rutter (Joas verrast de groep met Toccata in Seven - alsof het orgel ervoor is gebouwd!) komen op de lessenaar. Aart assisteert de jonge organisten met het vinden van de mooiste registraties. 

Na de lunch volgt nog een sessie met alle tieners in de Grote Kerk, bijgestaan door Aart en Henco, waarna de dag als vanouds wordt besloten met een korte bespeling door de twee coaches. Muziek van Mendelssohn, Bach, een mooie improvisatie van Henco en als afsluiter de ‘Maxima-tango’ van Piazolla in een bewerking van Aart - alles klinkt er even fraai. 
En dan zit het er op! Alweer een dag en twee orgels om niet te vergeten. Gelukkig hoeven we niet lang te wachten op de volgende keer: op Koningsdag, 27 april, zijn we welkom op de geweldige orgels in Leens en Uithuizen. De eersten hebben zich direct bij thuiskomst al aangemeld!
​
We zijn blij dat ArtUnOrganized deze mooie dag in Breda heeft gesponsord, dank daarvoor!
De organisatoren P&J